Category Archives: مقالات

طواف خانه عشق

  دکتر انشاء الله رحمتی استاد فلسفه اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی   مضمون اصلی یکی از آثار هانری کربن با عنوان معبد ومکاشفه، تاویل روحانی عبادت و معبد یا همان کشف اسرار عبادات است. عارفان ما فراوان از تفاوت حج عوام و حج خواص سخن گفته اند. یکی « قصد کوی دوست دارد» و دیگری […]

سید جلال الدین آشتیانی؛ حکیم حکمت متعالیه

استاد علامه سیّد جلال الدین آشتیانی از مفاخر جهان تشیع است که در عصر حاضر در جهت نشر اندیشه های اسلامی از خود اهتمامی قابل ارج نشان داد و با قریب نیم قرن تدریس فلسفه و عرفان و تربیت ده ها شاگرد در حوزه و دانشگاه و نیز با تألیف و شرح و ترجمه و […]

اخلاق در سینمای مهرجویی

محسن آزموده     مهرجویی به زودی پا به هفتمین دهۀ عمرش می‌گذارد؛ بگذریم که فضای فیلم‌های آخرش در کنار موهای پرپشت سیاه طعنه‌ایست به پیری و همچنان اصرار دارد که کارگردان ما برناست و جوان می‌اندیشد. این نوشتار مقدمه‌ایست در خوانش برخی سویه‌های اخلاقی در آثار سینمایی کارگردان ایرانی. بررسی سویه‌های اندیش‌گون آثار سینمایی(به […]

خرمشاهی: حافظ معناگراست

  هادی مشهدی بیستم مهرماه روز بزرگداشت‌ حافظ شیرازی است. بدون اغراق می‌توان تاکید کرد خانه‌ای در ایران نیست که دیوان او را بر طاقچه نداشته باشد و می‌توان گفت ایرانی سال تازه‌اش را بدون او آغاز نمی‌کند. انس ایرانیان با حافظ روز به روز فزونی می‌یابد و غزل روان او بیشتر در لایه‌های زیرین […]

مسئولیت پذیری بخشی از اخلاق اسلامی است

 دکتر سید یحیی یثربی استاد فلسفه اسلامی دانشگاه علامه طباطبایی     در فلسفه سیاست مسوولیت به معنای نظارت‌پذیری و نقد‌پذیری است. در قدیم وقتی کسی را مثلا کدخدای یک روستا می‌گماشتند ممکن بود دو حالت داشته باشد، نخست اینکه آن کدخدا به هیچ کس جوابگو نباشد و حالت دوم اینکه این آمادگی را داشت […]

عقل و وحی در اسلام و مسیحیت

    دکتر غلامرضا اعوانی رئیس انجمن حکمت و فلسفه ایران    پیش از پرداختن به بحث درباره عقل و وحی در اسلام و مسحیت باید تعریف دقیقی از عقل که همیشه مورد بحث و جدل فراوان میان ارباب ملل و نحل بوه است، به عمل آوریم. آیا مراد ما از عقل همان چیزی است که […]

فلسفه و حکمت در سرزمین اولیاء الهی

دکتر سیدحسین نصر مترجم: منوچهر دین‌پرست     مباحث گوناگونی امروزه به نام فلسفه رواج دارند اما پرسش این است که آیا مکاتب زنده فلسفه‌ای در جهان وجود دارند که به شیوه‌ای اصیل در پرتو حقایق نبوی و جاودان خرد به قلب ندای ملکوتی بپردازند؟ در غرب، فلسفه طی چندین قرن از نبوت جدا شد […]

سهم فرهیختگان در جامعه

 دکتر کریم مجتهدی استاد فلسفه دانشگاه تهران   هر فردی در هر جامعه ای به سرنوشت روزانه خودش علاقه مند است و این مخصوص ایران نیست و از لحاظ عملی به وضعیت اقتصادی و اجتماعی خودش توجه دارد و خود را محق می داند که در مطالب روزمره اظهار نظر کند و به وسایل مختلفی […]

در جستجوی حق و عدالت

  دکترمحمد علی شمالی     راه درست شناخت دین اسلام این است که آن را به عنوان یک نظام در نظر بگیریم. اسلام چنین نیست که فقط از دسته ای از عقاید و اعمال پراکنده و گسسته از هم یا ظواهر وتشریفاتی بدون روحی وحدت بخش تشکیل شده باشد. اسلام نظام تام و کاملی […]

یادی از جلال آل‌احمد، روشنفکر مباز

 دکتر رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم   من خیلی با مرحوم آقای آل‌احمد ارتباط نداشتم. گاهی در برخی از جلسات، ایشان را می‌دیدم. یک بار خیال می‌کنم در خانه مرحوم دکتر مصطفی رحیمی بود که با هم بحث کردیم، یعنی با هم،‌ حرفمان شد. آل‌احمد به من گفت: «جوان! زینت‌المجالس نشو.» من طبق عادت […]

آیت الله طالقـانـی ابوذر زمان و مالک اشتر انقلاب اسلامی ایران

  دکتر سید سلمان صفوی رییس آکادمی مطالعات ایرانی لندن     آیت الله سیدمحمود طالقانی در خانواده‌ای اهل علم و انقلابی در روستای گلیرد طالقان  از توابع استان تهران متولد شدند. تحصیلات ابتدایی را نزد پدر آموختند و پس از آن در مدارس رضویه و فیضیه قم تا سال ۱۳۱۷ تحصیل علوم اسلامی را […]

گیتی مایه ورترین بن مایه های ادبی در سروده های سخنوران ایرانی است

    دکتر جلال الدین کزازی  استاد ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی   دکتر کزازی مفهوم طبیعت را از لحاظ نمادشناسانه و تاثیر پذیری ادبا و شعرا مفهومی گستره در ادبیات فارسی دانست و گفت : یکی از گسترده ترین و مایه ورترین بن مایه های ادبی که می توان گفت کم و بیش در سروده […]

فاشیسم نماد بحران سرمایه داری

  دکتر سید سلمان صفوی مرکز بین المللی مطالعات صلح- IPSC     از جهت اتیمولوژی کلمه فاشیسم(Fascism) از کلمه ایتالیایی فاشیسمو و آن از کلمه لاتینی فاشس(fasces) گرفته شده است که در زبان لاتینی به تبری میگویند که به دسته آن میله های می بستند و نزد فرمانروایان روم به عنوان نماد قدرت بود. با […]

نگاهی به دو وجهه نظر در مطالعات اشراقی

  طاهره کمالی زاده استادیار گروه فلسفه دانشگاه زنجان پژوهشگران در فلسفه اسلامی در معرفی حکمت اشراقی سهروردی دو وجهه نظر مختلف اختیار نموده‌اند: ۱-   گروهی با وجهه نظر پدیدار شناسانه و باطنی به سهروردی و فلسفه اشراق پرداخته‌اند . ۲- گروهی دیگر به پیروی از حکماء متأخر اسلامی فلسفه او را جزئی از نظام […]