Category Archives: مقالات

آداب دعا در قرآن از منظر تحلیل نشانه‌شناختی

Cover of Holy Quran.

دکتر سید سلمان صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن چکیده دعا در فرهنگ قرآنی، افزون بر طلب حاجت، صورت‌بندیِ نوعی ارتباط آگاهانه، حیّ و چندساحتی میان بنده و پروردگار است. در این مقاله، با کاربست رویکرد نشانه‌شناختی، دعا به عنوان «کانال» و مجرای ارتباط معنوی تحلیل شده و نسبت میان آداب ظاهری (زبانی و رفتاری) و […]

آداب و شروط تعلیم و  تعلّم از منظر ملا احمد نراقی در کتاب معراج السعاده

آداب تعلیم و تعلم در نظام تربیتی و اخلاق اسلامی

دکتر سید سلمان صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن (LAIS) چکیده مسئله تعلیم و تعلّم و تبیین آداب اخلاقی حاکم بر رابطه معلم و متعلم، یکی از بنیادی‌ترین موضوعات در نظام تربیتی و اخلاق اسلامی است. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل آداب و شروط تعلیم و تعلّم از منظر ملا احمد نراقی در اثر […]

هرمنوتیک پدیدارشناختی تقریب مذاهب اسلامی در مثنوی مولانا: سنت تفسیری مشترک و ساختار معنایی وحدت‌آفرین

Picture of Rumi

دکتر سید سلمان صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن (LAIS) سخنرانی ارائه‌شده در وبینار مرکز صلح و گفت‌وگوی دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶) چکیده این مقاله ظرفیت‌های مثنوی معنوی مولانا را برای تقریب مذاهب اسلامی از دو منظر مکمل بررسی می‌کند: نخست، تاریخ دریافت بین‌مذهبی مثنوی و مشارکت عالمانِ متعلق […]

ادب و آداب رابطهٔ سالک و شیخ در عرفان اسلامی

sheikh and murid

این مقاله به تبیین سنت تربیتی، مبانی، اصول و آداب متقابل رابطهٔ «سالک» (مرید) و «شیخ» (مرشد) در عرفان اسلامی و به‌ویژه طریقت صفویه می‌پردازد. نوشتار حاضر با رویکردی تحلیلی-انتقادی و تکیه بر متون کلاسیک عرفانی (مانند مرصادالعباد و مصباح الهدایة) و همچنین گزارش‌های روایی و متنی صفوة الصفا (در احوال و اقوال شیخ صفی‌الدین اردبیلی و شیخ زاهد گیلانی)، ماهیت این پیوند معنوی را نه به عنوان قراردادی یک‌سویه برای سلب اختیار سالک، بلکه به مثابه یک نظام تربیتی دوطرفه متکی بر «حق ارادت» و «حق تربیت» تبیین می‌کند.

در سوگ شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت الله سید علی خامنه ای: استراتژی شهادت؛ روایت یک ایستادگی

Ayatullah Seyed Ali Khamenei

دکتر سید سلمان صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن – LAIS تاریخ، گاه نه با قلم سیاستمداران، که با خون مردانی نوشته می شود که آگاهانه مرگ را برمی گزینند تا حقیقت زنده بماند. شهادت آیت الله سید علی خامنه ای (قدس الله نفسه الزکیه)، توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا، یک واقعه سیاسی صرف نیست؛ بلکه […]

ولنتاین انعکاسی از عشق حقیقی

Divine Love

شیدا نظم ده[1] چکیده: در عرفان اسلامی ، عشق تنها یک احساس انسانی نیست،بلکه اساس و نیروی محرکه آفرینش و والاترین ارتباط میان خالق و مخلوق است.با استناد به مبانی عرفانی، می توان گفت عشقی که به مناسبت هایی مانند ولنتاین تجلیل می شود، اگر به درستی فهمیده شود، نه تنها با عرفان در تضاد […]

ذکر الهی از منظر سید سلمان صفوی

حق

شیدا نظم ده[i] آکادمی مطالعات ایرانی لندن – LAIS چکیده کتاب «ذکر  در قرآن، روایات و ادبیات عرفانی» اثر دکتر سید سلمان صفوی، به تبیین نظام مند جایگاه ذکر الهی، آثار،کارکردها ، فواید آن و ساحت های گوناگون ذکر در سنت دینی و عرفان اسلامی می پردازد. نویسنده در این اثر، ذکر را نه صرفا […]

سیر تطور تاریخی مکاتب تفسیری قرآن کریم

Cover of Holy Quran.

سید صدرالدین صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن (LAIS) چکیده این پژوهش به بررسی سیر تطور تاریخی و تحول پارادایم‌های تفسیری قرآن کریم از صدر اسلام تا دوره معاصر (قرن ۱۵هـ.ق.) می‌پردازد. مطالعه حاضر نشان می‌دهد تفسیر از هسته اولیه «نقلی و روایی» در قرون اغازین، به سمت رویکردهای «عقلانی، کلامی و فلسفی» در سده‌های میانی […]

مناجات نامه موضوعی قرآن حکیم

Abstract image of person in supplication.

دکتر سید سلمان صفوی، سید صدرالدین صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن (LAIS) چکیده  دعا در منظومه‌ی معارف اسلامی، نه صرفاً یک درخواست لفظی، بلکه اوج ابراز عشق و معاشقه‌ی وجودی میان انسان و حق تعالی است. قرآن کریم، والاترین نمونه‌های این راز و نیاز را به ما تعلیم می‌دهد که ویژگی بارز آن‌ها توحید محض، […]

تاویل و تحلیل تصویر هنری داستان موسی و خضر در قرآن 

Moses and Khidhr

دکتر سید سلمان صفوی، سید صدرالدین صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن چکیده این مقاله با رویکردی تلفیقی از تحلیل ساختاری، ادبی، بلاغی و عرفانی، به واکاوی تصویر هنری و ژرفای معنایی داستان موسی و خضر (سوره کهف، آیات ۸۲-۶۰) می‌پردازد. این داستان نه یک گزارش تاریخی صرف، بلکه تمثیلی قدسی از سیر سالک الی‌الله و […]

بررسی تمایز عرفان آفاقی و انفسی در اندیشه والتر ترنس استیس    

Walter Terence Stace

شیدا نظم ده[1] چکیده در مطالعات عرفانی، دو روش”سیر آفاقی” و “سیر انفسی” به عنوان دو مسیر تکاملی جهت وصول به حقیقتی واحد و یگانه شناخته می شوند.عرفان آفاقی به تجربه عرفانی اشاره دارد که از طریق مشاهده و شهود جهان خارج حاصل می شود و به منزله نقطه آغازی برای ورود به وادی شناخت […]

تاویل و تصویر هنری داستان اصحاب کهف (آیات 9 تا 26 سوره کهف)

اصحاب کهف

دکتر سید سلمان صفوی، سید صدرالدین صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن چکیده مقاله حاضر به تحلیل ابعاد سه‌گانه‌ی هنری، عرفانی و مبارزاتی داستان اصحاب کهف (آیات ۹ تا ۲۶ سوره کهف) می‌پردازد و آن را به مثابه‌ی یک شاهکار روایی بلاغی و الگوی استقامت ایمانی معرفی می‌کند. ابعاد تحلیل: بعد هنری و روایی: نگارنده با […]

اصول تصوف شمس تبریزی بر اساس «مقالات شمس»

مجسمه شمس تبریزی

اصول تصوف شمس تبریزی بر مبانی محوری عشق الهی رادیکال، تجربه مستقیم حق، دگرگونی کامل درونی و فنای نفس متمرکز است. آموزه‌های او عمیقاً عرفانی و شهودی هستند و با اولویت دادن به برقراری یک رابطه صمیمی و بی‌واسطه با الهی بر مناسک صرف بیرونی یا درک محدود عقلانی، سنت‌های مذهبی متعارف را به چالش می‌کشند.

تحلیل هرمنوتیکی مقدمه دفتر ششم مثنوی معنوی (ابیات ۱–۱۲۸)  براساس روش ساختار معنایی هرمنوتیکی

Picture of Rumi

دکتر سید سلمان صفوی، دکتر مهوش السادات علوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن – LAIS چکیده مقاله دفتر ششم مثنوی معنوی به‌ عنوان اوج اندیشه مولانا، در محور «توحید الهی» سروده شده است. اشعار مقدمه این دفتر (ابیات ۱-۱۲۸) چارچوب کلی مباحث آن را ترسیم می‌کنند. حضرت مولانا در این ابیات با بهره‌گیری از زبان استعاری […]