Category Archives: مقالات

علم، جامعه و روشنفکری

رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم در اجلاس آکادمیهای جهان که در هفته اول اسفندماه 91 در ریودوژانیرو برگزار شد بر لزوم برقرار شدن پیوند میان دانشگاه و جامعه و استفاده از علم و پژوهش برای از میان بردن فقر و اهتمام آکادمیها برای کمک به تحقق این نیت شریف تأکید شده است. در این […]

حقیقت مبدا و منشاش خداوند است

 آیت الله دکتر سید مصطفی محقق داماد رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم   در این مطلب مولف در نظر دارد ضمن تبیین و جایگاه معنای حق آن را از منظر دینی مورد بررسی قرار دهد. به نظر مولف وقتي گفته مي شود فلان كس مع الحق است يعني اوخود را باحق منطبق كرده است. […]

خلیج فارس، خلیج فارس است

  دکتر رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم   در شرايط كنونى همه ما وظيفه داريم كه به فكر ايران باشيم. ايران نه فقط در محاصره اقتصادى و سياسى و نظامى قرار دارد بلكه مدعيانى در كمين نشسته اند كه نام آن را محو كنند. در اين وضع من كه مانند همه مردم ايران، ايران […]

تبیین حکمت الهی از دیدگاه ابن سینا

 دکتر غلامرضا اعوانی رئيس انجمن حكمت و فلسفه ايران   هنگامی كه متون يونانی به زبان عربی ترجمه شد، تمامی آثار ارسطو توسط چند نفر به اين زبان ترجمه شد. فقط شك داريم كه آيا يك كتاب ترجمه شده يا نه، هنوز آثار و شواهدی دال بر ترجمه آن به دست نيامده و آن كتاب […]

در بیان عشق و زیبایی از نظر سهروردی(بخش سوم)

 هانري كربن ترجمه دکتر انشاء الله رحمتي كربن در بند پاياني جلد دوم چشم اندازهاي معنوي و فلسفي اسلام ايراني، به موضوع «اروس (عشق) تلطيف شده و تعالي يافته» مي پردازد و اين بحث را كه مؤخره تحقيق وي درباره سهروردي و حكيمان اشراقي ايران زمين است، مقدمه‌اي براي ورود به بحث دربارة خاصان محبت […]

اخوان المسلمین و آینده نظم سیاسی در خاورمیانه

 دکتر داود فیرحی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران از سال 1928 میلادی یعنی بعد از فروپاشی امپراتوری عثمانی که اخوان المسلمین به عنوان گروهی فراملی در اسماعیلیه مصر به رهبری حسن البنا تاسیس شد، تا کنون این گروه توانسته عرصه های گوناگون اجتماعی و فرهنگی و اینک سیاسی را در نوردد و امروز این گروه […]

سیر تجدد و علم جدید در ایران

آکادمی مطالعات ایرانی لندن(LAIS) این کتاب تلفیق صورت بازنویسی­شده قسمتهایی از دو پژوهش صورت­گرفته در فرهنگستان علوم و متضمن نتایج نظر اجمالی تاریخی به علم جدید و تجدد در ایران است. نویسنده در بخشی از مقدمه کتاب می­نویسد: «این نوشته گرچه یک گزارش تاریخی است، تاریخ­نویسی به شیوه متداول تاریخ­نویسان نیست و در آن، حوادث […]

نگاهي به تذکره شيخ صفي الدين اردبيلي

فتح‌الله ذوقي   دورة ايلخاني در تاريخ ايران، يکي از شکوفاترين دوران تمدن اسلامي است؛ تراث علمي و يادمان‌هاي تاريخي اين عصر، گواه پيشرفت‌های چشم‌گیر آن دوره است: مجموعه دانشگاه ربع رشيدي تبريز، رصدخانه مراغه و سلطانيه زنجان مثلث محوري اين تمدن است. گسترش و رسميت تشيع در اين دوره تأثيرات ماندگاري بر جاي نهاد. […]

“خانه و باغ” در معماری اسلامی

اليور ليمن ترجمه نازنين اردوبازارچي   همواره گفته مي شود دسته اي از باغ ها وجود دارند که مي بايست اسلامي قلمداد شوند. در واقع، ايده باغ هايي که بازنموني از بهشت هستند در اسلام باليده و چه نتيجه اي طبيعي تر از اين که باغ ها در تمدن اسلامي براي به تصوير کشيدن بهشت […]

در بیان عشق و زیبایی از نظر سهروردی(بخش دوم)

 هانري كربن ترجمه دکتر انشاء الله رحمتي به اعتقاد كربن براي فهم حكمت  اسلامي و به خصوص آن بخش از آثار حكيمان مسلمان كه از آن به تمثيل هاي عرفاني تعبير مي كند، نمي توان رمزهاي آنها را به مفاهيم انتزاعي تقليل داد،‌ بلكه بايد آنها را حاكي از حقايقي دانست كه در مرتبه اي […]

آستان مقدس امامزاده موسی مبرقع(ع) مکان خلوت اهل دل

22 ربیع‌الثانی (سه‌شنبه 15 اسفند) مصادف با سالروز وفات فرزند بلا فصل امام جواد علیه‌السلام، یعنی امام‌زاده موسی مبرقع(ع) است. آستان این امامزاده در خیابان شهید طالقانی قم و در محله معروف به چهل اختران قرار دارد.

نگاهی به فتح اولین بخش از سرزمین اروپا توسط مسلمانان

مهدی میرزازاده  مدیر طرح چهره­های نامدار اندلس   اشاره: کتاب پیش روی از جمله کارهای پژوهشی در مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های تاریخ خاورمیانه در زمینۀ تاریخ اندلس اسلامی است. خوشبختانه تحقیقات چند سالۀ همکاران مؤسسه در این زمینه به محصولات علمی متعدّدی منتهی شده است. از محصولات با ارزش این طرح تحقیقاتی می­توانیم به گاهشمار […]

تاملی درباب علوم اجتماعی و فلسفه

دکتر رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم      ضرورت ندارد که همه دانشمندان فلسفه بخوانند و بدانند زیرا بدون خواندن فلسفه می توان فیزیکدان و زیست شناس و مهندس شد. هرچند که دانشمندان این علوم وقتی به مرزهای علم خود می رسند افق فلسفه ای به رویشان گشوده می شود و شاید به سراغ […]

دربیان عشق و زیبایی از نظر سهروردی (بخش اول)

هانري كربن ترجمه دکتر انشاء الله رحمتي در نوشتار زير كه ترجمه بند اخير از اسلام ايراني(جلد دوم) است، كربن مي كوشد تا با بيان مقدماتي ژرف و بديع (هرچند البته نسبتا مجمل) زمينه اي براي فهم ديد گاه سهروردي درباره عشق و زيبايي به شرحي كه در رساله في حقيقه العشق( مونس العشاق) آمده […]