Category Archives: مقالات

از خیال تا واقعیت بررسی زندگی و جایگاه تاریخی شاه عباس اول

دکتر نسیم خلیلی پادشاه قصه‌ها «جورابی بنفش رنگ به پا داشت. پای‌افزارش از چرمی نارنجی و دانه‌دانه بود. ردایی از پارچه سبز روشن بر تن داشت که با بندهایی نارنجی رنگ بر تن بسته می‌شد. دستاری مخطط به رنگ سرخ و سیمین بر سر داشت که آن را به شوخی وارونه بر سر نهاده بود. […]

تاملی در رساله “قصه الغربه الغربيه” سهروردی

دكتر كريم مجتهدي استاد فلسفه دانشگاه تهران حكايت تمثيلي قصه الغربه الغربيه به زبان عربي كه در فهرست شهروزي نيز تحت شماره 27 جزو آثار سهروردي ذكر شده است، به‌سبب پيچيدگي‌ها، تعبير‎ها و رموز خاص خود، هميشه مورد توجه متخصصان بوده است. هانري كربن، افزون بر متن عربي اين حكايت، در مدت اقامت تحقيقاتي خود […]

نخست تعقل و سپس دینداری

  آیت‌الله دکتر سیدمصطفی محقق داماد رییس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم از همان روزهای آغازین که حقوق بشر مورد حمایت جامعه بین‌المللی قرار گرفت و برای آن قواعدی وضع کرد، این سخن مطرح شد که: میان حمایت بین‌المللی از حقوق بشر و اصل حاکمیت دولتها سازگاری وجود ندارد و کاملاً ناسازگارند. در این راستا […]

راه علم را با تأمل و اجتهاد می‌توان یافت و گشود

دکتر رضا داوری اردکانی رییس فرهنگستان علوم 1ـ اگر از ما بپرسند که فرهنگستان علوم تا چه حد در ادای وظایف خود موفق بوده و چه می‌توانسته است بکند که تاکنون نکرده است و هم‌اکنون چه می‌تواند بکند چه پاسخی می‌دهیم؟ نظر بعضی از همکاران این است که اگر سازمان‌های دولتی و مراکز علمی و […]

آیا غربیها واقعاً مایلند که ما پیشرفت کنیم؟

دکتر مهدی گلشنی استاد فیزیک و مدیر گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف شکی نیست که تعداد مقالات در پیشرفت علمی یک کشور، امری مؤثر است؛ اما نوع نوشتن مقاله که این روزها باب شده، آفت و سم است. مقاله را باید بنویسند تا افکار و یا نتایج و دستاوردهای پژوهشی خود را در معرض […]

عبهرالعاشقين-2

  هانري كربن ترجمه دکتر انشاء الله رحمتي   اشاره: کتاب عبهرالعاشقین که به یک معنا شاهکار روزبهان شیرازی است، به تبیین مذهب عشق اختصاص یافته است. در این مذهب، عشق انسانی، به عنوان عشق عفیف، مقدمه عشق ربّاني است. نوشته حاضر بخش دوم و پایانی است که مقدمه ای برای فهم این مذهب است.

اخلاق رحمانی خاتم الانبیاء(ص)

دکتر سید سلمان صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن – LAIS و ما ارسلنک الا رحمه للعالمين ( انبياء، آيه 107) بـر آ اى ماه از يثـرب، بيـارا مشـرق و مغـرب / كه شـــاه انبيا موكب تويــى در صـحـن مينايــى حطيم از مو معطّر كن، جهان از رو منـوّر كن / ز بـرج روضـه سـر بـر كن، […]

امکانات جدید علوم انسانی به خصوص در ایران باید برای ما جستجو شود

دکتر کریم مجتهدی استاد فلسفه دانشگاه تهران   همه باید کار فرهنگی انجام دهیم و در مواقعی خود را مرور کنیم و مرور خود باید در حضور دیگران انجام پذیرد. نباید به دانسته ها و داشته هامان دل خوش کنیم. در واقع ما چیز زیادی نمی دانیم. اگر دانسته ها و مفروضاتمان و آن چیزهایی […]

بررسی تطبیقی مفهوم دیگری در فلسفه لویناس و معشوق در شعر حافظ

حسین قسامی*   چکیده موضوع این مقاله بررسی امکان تطبیق مفهوم «دیگری» در فلسفه‌ی لویناس و «معشوق» در شعر حافظ است. فلسفه‌ی لویناس، فلسفه‌ای اخلاقی است. و به عقیده‌ی او شرط امکان اخلاق، دیگری است. دیگری سوژه را متعین می‌کند. اما این دیگری همواره در نسبت غیریت با سوژه قرار دارد. دیگری، مطلقاً غیر است. […]

رسالت تفکر در زمانه‌ی خون (درباره حوادث این روزها)

  حسین قسامی جمعه 13 نوامبر 2015 یا به حساب خودمان 22 آبان 1394، می‌توانست یک روز معمولی باشد؛ که البته نبود. اواخر شب بود که با خبر شدیم «فاجعه» روی داده است. باز هم در پاریس. کمتر از یک سال پس از حوادث شارلی‌ابدو. اما از همان لحظه‌های اول معلوم بود این یکی «فجیع‌تر» […]

عبهرالعاشقین

هانری کربن ترجمه: دکتر انشاء الله رحمتی اشاره: نوشتار حاضر بخشی از جلد سوم چشم اندازهای معنوی و فلسفی اسلام ایرانی است. یکی از دفترهای این مجموعه به عارفان عاشق پیشه (خاصان عشق) اختصاص دارد. عبهرالعاشقین روزبهان بقلی شیرازی یکی از اساسی ترین و اصیلترین متون عرفانی اسلامی، در تبیین مذهب عشق است.

گفتگوی فرهنگ‌ها اهمیت بسیاری یافته است

دکتر علی اصغر مصلح دانشیار گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبائی   یوآخیم ریتر فیلسوف آلمانی که در سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۳ در دانشگاه استانبول درس می‌خواند، معمار فلسفه دانشگاهی بعد از جنگ جهانی دوم در آلمان است. او بعد از سفرش به ترکیه مقاله‌ای با موضوع «اروپایی شدن به عنوان مسئله‌ای برای اروپا» نوشت. چیزی […]

ثارالله (ع) نماد تقریب تصوف و مذاهب خمسه اسلامی

دکتر سید سلمان صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن   بسی خون کرده اند اهل ملامت ولی این خون نخسبد تا قیامت (عطار نیشابوری)   اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا ثارَ اللَّهِ وَابْنَ ثارِهِ وَالْوِتْرَ الْمَوْتُورَ. او خون خدا وَ وارث خون و شهادت است. سلام بر تو؛ که خون خواهت حضرت محبوب است. ای که در کمال […]

چگونه متدین باشیم

دکتر حسین غفاری استاد گروه فلسفه دانشگاه تهران اشاره: مولف در این مقاله درصدد این است که به این موضوع بپردازد که چگونه می‌توانیم در یک جامعه غربی زندگی کنیم که اولاً خودمان متدین و دینی باشیم و سپس فرزندان و خانواده‌ خود را متدین سازیم؟