Category Archives: مقالات

مولانا و شمس؛ دیالکتیک عقـل و عشـق

  دکتر سید سلمان صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن – LAIS   عشق از ازل است و تا ابــد خواهــد بود     جوینـــده عشـق بــی‌عــدد خواهــد بود فـــردا کـه قیـــامت آشــــکار گــــردد     هرکس که نه عاشق است رد خواهد بود  واقعه شگفت­انگیز دیدار مولانا و شمس و پی­آمدهای اعجاب­انگیز آن، بیانگرغوغای دو روش در شناخت است. […]

کلیاتی در باب نسبت ادبیات و فلسفه

دکتر کریم مجتهدی استاد فلسفه دانشگاه تهران اشاره: «کلیاتی در باب نسبت ادبیات و فلسفه» عنوان سخنرانی استاد مجتهدی است که در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. متن ذیل تقریری از سخنرانی ایشان است.

ملاحظاتی اجمالی درباره تعلیم و تربیت و مقام معلم

  دکتر رضا داوری اردکانی  استاد فلسفه دانشگله تهران اشاره: این یادداشت متن سخنرانی در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه علامه طباطبایی به مناسبت روز معلم است که برای ادای احترام به مقام معلم ایراد شده و در آن اشاراتی به وضع تعلیم و تربیت و مشکلات آن شده است.

مقدمات ایجاد علوم انسانی و اجتماعی زنده و کارساز

دکتر رضا داوری اردکانی رییس فرهنگستان علوم وقتی گفته می‎شود که علوم انسانی و اجتماعی مقدمند، اولا مقصود صورت موجود علوم انسانی و اجتماعی نیست ثانیا مراد از تقدم را نباید برتر دانستنشان و مقام بعضی علوم بر بعضی دیگر دانست بلکه چون پیشبرد علم و توسعه، به تدوین و اجرای برنامه، به شرایط و […]

اذکار مهمانی نور ماه مبارک رمضان

دکتر سید سلمان صفوی آکادمی مطالعات ایرانی لندن (LAIS) مـــاه رمضـــان آمــد، اى یـار قمـــر سیــــما بـربنـــــد ســـــر سفـــــره، بـگشـــــا ره بـالا اى یاوه‌ى هر جایــى، وقت است که بـازآیــى بنگــر ســوى حلــوایى، تا کِـى طلبــى حـلـــوا بـر یـاد لب دلبـــــر، خشـک است لبِ مهتــــر خوش با شکلــم خالــى، مى‌نالــد و چون سرنا خالــى شــو […]

سهروردی و عطار؛ دو حکیم عالم حکمت

دکتر کریم مجتهدی استاد فلسفه دانشگاه تهران اشاره: شهاب‎الدین سهروردی را می‎توان با فریدالدین عطار نیشابوری مقایسه کرد، خاصه که به‌رغم اختلافات ـ به سبب صورت و محتوای آثار آن‌ها ـ نشانه‎‎های بسیاری از سلایق و گرایش‎‎های مشابه میان آن دو دیده می‎شود که براساس آن‎ها می‎توان درباره وحدت نظر و مشترکات آن دو سخن […]

تا آخر عمر، پژوهشگر و جوینده باقی بمانیم

دکتر کریم مجتهدی استاد فلسفه دانشگاه تهران سخن هر چه باشد به ژرفا ببین (ابوالقاسم فردوسی) نه هر که حرّاف شد، سخن­دان محسوب می­شود و نه هر که به زعم خود فلسفه بافت، فیلسوف و فلسفه­دان. دانشجویان اصلی فلسفه، اعم از جوان یا پیر، این گفته را باید آویزه گوش خود کنند و از یاد […]

تمثیل در الهیات

فردیک فِرِه ترجمه انشاء الله رحمتی اشاره: الهیات مسیحی از کتاب آسمانی خویش و از فلسفه یونانی مآبی۱ ویژگی‌هایی را به ارث می‌برد که نوعی غموض و سردرگمی ایجاد می‌کنند و به اعتقاد برخی این غموض و سردرگمی فقط با استناد به تمثیل فیصله پذیر است. این غموض و سردرگمی از آنجا که مأخوذ از […]

اهل دانش نباید به برهوت ابتذال تسلیم شوند

  دکتر رضا داوری اردکانی رییس فرهنگستان علوم اشاره: به تازگی کتاب خر سیاسی در زمان توسعه نیافتگی توسط دکتر داوری اردکانی منتشر شده است. این کتاب حصال تاملات و آراء دکتر داوری است که طی سالهای اخیر درباره فلسفه و سیاست و توسعه و مدرنیته ارائه کرد. است. متن ذیل مقدمه مفصل ایشان است […]

علم، زبان و توسعه

دکتر رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم روزی که در یکی از جلسات شورای فرهنگستان درباره مشکلات آموزش و پژوهش چیزی می­گفتم، به وضع زبان و اثر آن در فهم و درک عمومی و مخصوصاً در رویکرد به علم و اندیشه اشاره کردم. یکی از همکاران و دوستان گرامی سؤال­هایی را روی یک ورق کاغذ […]

از خیال تا واقعیت بررسی زندگی و جایگاه تاریخی شاه عباس اول

دکتر نسیم خلیلی پادشاه قصه‌ها «جورابی بنفش رنگ به پا داشت. پای‌افزارش از چرمی نارنجی و دانه‌دانه بود. ردایی از پارچه سبز روشن بر تن داشت که با بندهایی نارنجی رنگ بر تن بسته می‌شد. دستاری مخطط به رنگ سرخ و سیمین بر سر داشت که آن را به شوخی وارونه بر سر نهاده بود. […]

تاملی در رساله “قصه الغربه الغربیه” سهروردی

دکتر کریم مجتهدی استاد فلسفه دانشگاه تهران حکایت تمثیلی قصه الغربه الغربیه به زبان عربی که در فهرست شهروزی نیز تحت شماره ۲۷ جزو آثار سهروردی ذکر شده است، به‌سبب پیچیدگی‌ها، تعبیر‎ها و رموز خاص خود، همیشه مورد توجه متخصصان بوده است. هانری کربن، افزون بر متن عربی این حکایت، در مدت اقامت تحقیقاتی خود […]

نخست تعقل و سپس دینداری

  آیت‌الله دکتر سیدمصطفی محقق داماد رییس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم از همان روزهای آغازین که حقوق بشر مورد حمایت جامعه بین‌المللی قرار گرفت و برای آن قواعدی وضع کرد، این سخن مطرح شد که: میان حمایت بین‌المللی از حقوق بشر و اصل حاکمیت دولتها سازگاری وجود ندارد و کاملاً ناسازگارند. در این راستا […]

راه علم را با تأمل و اجتهاد می‌توان یافت و گشود

دکتر رضا داوری اردکانی رییس فرهنگستان علوم ۱ـ اگر از ما بپرسند که فرهنگستان علوم تا چه حد در ادای وظایف خود موفق بوده و چه می‌توانسته است بکند که تاکنون نکرده است و هم‌اکنون چه می‌تواند بکند چه پاسخی می‌دهیم؟ نظر بعضی از همکاران این است که اگر سازمان‌های دولتی و مراکز علمی و […]