The Repose of the Spirits: A Sufi Commentary on the Divine Names
by William Chittick
کتاب «روح الارواح في شرح الاسماء الحسني» اثر شیخ احمد سمعانی (۴۸۷-۵۳۴ق) تفسیر صوفیانه بر اسماء الهی است، و یکی از شیواترین، آثار کهن ادبیات فارسی است. این کتاب که کهن ترین اثر مستقل فارسی در شرح اسماء حسنی الهی است علاوه بر تفسیر و تأویل عرفانی آیات قرآنی، یکی از منابع موثّق در خصوص احادیث قدسی و نبوی و گفتارهای شیوخ طریقت صوفیه است. اشعار بسیاری از شاعران فارسی زبان از جمله حکیم سنایی و خود مولّف نقل شده است که از نظر تحقیق در تاریخ ادبیات فارسی حائز اهمّیّت است. کتاب ارزش عرفانی و ادبی دارد. جملات آهنگین، تشبیهات، استعارات، تمثیلات و جناس‌های دل انگیز، از توانایی‌های ادبی کتاب روح الارواح سمعانی است. واژگان متنوع و گسترده. منن کتاب داری ترکیبات و تعبیرات متنوع و شیرین و جذاب ادبیات فارسی است. در این کتاب سمعانی از اهل بیت رسول خدا (ع) به بزرگی یاد می‌کند. در جایی می‌گوید: «بضعه ی نبوت که با معدن فتوت جمع گشتند، دو بدره پدید آمد؛ هر یکی میراث یک پدر برداشتند؛ مصطفی علیه‌السّلام ، پدر بزرگ تر بود، به زهر کشته شد، حسن که فرزند بزرگ تر بود، هم به زهر کشته شد؛ علی که پدر خردتر بود، به تیغ کشته شد، حسین که فرزند خردتر بود، به تیغ کشته شد»که مستفاد است از حدیث «بضعه ی نبوت»،: «فاطمة بضعة منی» و «معدن فتوت»، ماخوذ است از: «لا فتی الا علی».
این کتاب ترجمه انگلیسی یکی از نخستین و جامع ترین رساله های تصوف در زبان فارسی است. این متن توسط احمد سمعانی، از یک خانواده علمی مشهور آسیای مرکزی در حدود سال 1135 نوشته شده است، این یکی از معدود متون صوفیانه اولیه است که به زبان انگلیسی موجود است. این کتاب تفسیری بر اسماء الهی است، از گفتار انتزاعی کلامی پرهیز می‌کند و با ترکیبی لذت بخش از آیات قرآن و سخنان پیامبر و معلمان مختلف گذشته، که با تفاسیر اصیل از حکمت اشراقی در هم آمیخته است، اهمیت انسانی نام‌ها را تبیین می‌کند. روح الارواح بر خلاف کتب معمول راجع یه اسمای الهی (مانند کتاب غزالی)، خواننده را به یاد سنت شعری متأخر، به ویژه اثر مولانا می اندازد. نثر کتاب شاعرانه و با اشعار عربی و فارسی آمیخته شده است. آنچه که به ویژه قابل توجه است، نحوه صحبت نویسنده با خوانندگانش در مورد موقعیت های شخصی خود است و توضیح می دهد که چرا آنها توسط یک رابطه عاشقانه با خدا هدایت می شوند، خدایی که سرشار از شفقت و مهربانی است، خواه آنها بدانند یا ندانند. .
ترجمه استادانه پروفسور ویلیام چیتیک این اثر را برای اولین بار به مخاطبان انگلیسی ارایه می کند. همدلی استاد چیتیک با عرفان اسلامی، ترجمه او را شیرین و جذاب کرده است.
پروفسور ویلیام چیتیک، محقق برجسته عرفان و فلسفه اسلامی، استاد برجسته دانشگاه استونی بروک، دانشگاه ایالتی نیویورک و عضو علمی هیات ویراستاران مجله ترانسندنت فیلوسوفی(لندن) است. او مؤلف چندین کتاب برجسته، از جمله « راه عرفانی عشق: تعالیم معنوی مولوی »، « عشق الهی (سیر به سوی خدا در متون اسلامی)»، « اصول و مبانی عرفان مولوی »، « طریق عرفانی معرفت از دیدگاه ابن عربی». « ابن‌عربی میراثدار پیامبران» است.
ترجمه انگلیسی کتاب روح الارواح در ۷۰۸ صفحه توسط انتشارات دانشگاه نیویورک (SUNY) در سال۲۰۲۰ منتشر شده است.
فهرست مطالب کتاب:
Acknowledgements
Introduction
The Sam‛ānīs
Sufism in Aḥmad’s Khorasan
The Keys to the Unseen
The Text and Translation
Notes
The Repose of the Spirits: Explaining the Names of the All- Opening King
1. Hū: He
2. Allāh: God
3. Alladhī Lā Ilāha Illā Hū: There is no god but He
4–5. al-Raḥmān,al-Raḥīm:the All-Merciful, the Ever-Merciful
6. al-Malik: the King
7. al-Quddūs: the Holy
8. al-Salām: the Peace
9. al-Mu’min: the Faithful
10. al-Muhaymin: the Overseer
11. al-‛Azīz: the Exalted
12. al-Jabbār: the All- Compelling
13. al-Mutakabbir: the Proud
14. al-Khāliq: the Creator
15. al-Bāri’: the Maker
16. al-Muṣawwir: the Form-Giver
17. al-Ghaffār: the All- Forgiving
18. al-Qahhār: the Severe
19. al-Wahhāb: the Bestower
20. al-Razzāq: the Provider
21. al-Fattāḥ: the All-Opening
22. al-‛Alīm: the Knowing
23-24. al-Qābiḍ al-Bāsiṭ: the Contractor, the Expander
25-26. al-Khāfiḍ al-Rāfi‛: the Downletter, the Uplifter
27-28. al-Mu‛izz al-Mudhill: the Exalter, the Abaser
29-30. al-Samī‛ al-Baṣīr: the Hearing, the Seeing
31-32: al-Ḥakam al-‛Adl: the Ruler, the Just
33. al-Laṭīf: the Gentle
34. al-Khabīr: the Aware
35. al-Ḥalīm: the Forbearing
36. al-‛Aẓīm: the Tremendous
37-38. al-Ghafūr al-Shakūr: the Forgiving, the Grateful
39-40. al-‛Alī al-Kabīr: the High, the Great
41. al-Ḥafīẓ: the Guardian
42. al-Muqīt: the Nourisher
43. al-Ḥasīb: the Reckoner/the Sufficer
44-45. al-Jalīl al-Jamīl: the Majestic, the Beautiful
46. al-Karīm: the Generous
47. al-Raqīb: the Watcher
48. al-Mujīb: the Responder
49. al-Wāsi‛: the Embracing
50. al-Ḥakīm: the Wise
51. al-Wadūd: the Loving/the Beloved
52. al-Majīd: the Splendorous
53. al-Bā‛ith: the Upraiser
54. al-Shahīd: the Witness
55-56. al-Ḥaqq al-Mubīn: the Real, the Clarifier
57. al-Wakīl: the Trustee
58-59. al-Qawī al-Matīn: the Strong, the Firm
60. al-Walī: the Friend
61. al-Ḥamīd: the Praiser/the Praised
62. al-Muḥṣī: the Enumerator
63-64. al-Mubdi’ al-Mu‛īd: the Originator, the Returner
65-66. al-Muḥyī al-Mumīt: the Life-Giver, the Death-Giver
67-68. al-Ḥayy al-Qayyūm: the Living, the Self-Standing
69. al-Wājid: the Finder
70-71. al-Wāḥid al-Aḥad: the One, the Unique
72. al-Ṣamad: the Self-Sufficient
73-74. al-Qādir al-Muqtadir: the Powerful, the Potent
75-76. al-Muqaddim al-Mu’akhkhir: the Forward-setter, the Behind-keeper
77-80. al-Awwal al-Ākhir al–Ẓāhir al-Bāṭin: the First, the Last, the Outward, the Inward
81. al-Barr: the Kind
82. al-Tawwāb: the Ever- Turning
83. al-Muntaqim: the Avenger
84. al-‛Afū: the Pardoner
85-89. al-Ra’ūf, Mālik al-Mulk, Dhu’l-Jalāl wa’l-Ikrām, al-Wālī, al-Muta‛ālī: the Clement, the Owner of the Kingdom, the Possessor of Majesty and Generous Giving, the Protector, the Transcendent
90-91. al-Muqsiṭ al-Jāmi‛: the Impartial, the Gathering
92-93. al-Ghanī al-Mughnī: the Unneedy, the Need-Lifter
94-95. al-Ḍārr al-Nāfi‛: the Harmer, the Benefiter
96. al-Nūr: the Light
97. al-Hādī: the Guide
98. al-Badī‛: the Innovating
99-100. al-Bāqī al-Wārith: the Subsistent, the Inheritor
101. al-Rashīd: the Road-Shower
102. al-Ṣabūr: the Patient
Notes
Works Cited
Index of Quranic Verses
Index of Hadiths and Arabic Sayings
Index and Glossary of Terms