هوالرزاق
العاشق بابا سید سلمان صفوی
مرکز تحقیقات و مطالعات شیخ صفی الدین اردبیلی
مقدمه:
در عرفان اسلامی برای طلب رزق و روزی دستوراتی داده شده است که شامل اسباب توفیق کسب رزق حلال، دعا های مخصوص و اذکار مشتمل اسماءالحسنی و آیات و سوره های قرآنی است. که ملخص آن استغفار، خیر رساندن به جامعه، سعی، توکل، ذکر و دعا است. جوهره عوامل مذکور ایمان داشتن به آن است که خدای قادر رزاق است.دل را بیدار و متوجه حضرت حق جل و جلاله نگهداشت و سعی و تلاش نیز کرد چون خود کار نیز عبادت است و اسباب صیقل روح میشود. در ادبیات معنوی ایرانی به زیبایی گفته شده است: از تو حرکت از خدا برکت.
اسباب طلب رزق:
أولاً: استغفار وتوبة، قال الله تعالى: فَقُلْتُ ٱسْتَغْفِرُواْ رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّاراً يُرْسِلِ ٱلسَّمَاء عَلَيْكُمْ مُّدْرَاراً وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوٰلٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَل لَّكُمْ جَنَّـٰتٍ وَيَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَاراً [نوح:10-12]، قال القرطبي رحمه الله: “هذه الآية دليل على أن الاستغفار يُستنزل به الرزق والأمطار”، وقال ابن كثير: “أي إذا تبتم واستغفرتموه وأطعتموه كثر الرزق عليكم”.
ثانياً: توكل على الله تعالی، قال الله تعالى: وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ ٱللَّهَ بَـٰلِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ ٱللَّهُ لِكُلّ شَىْء قَدْراً [الطلاق:3]. روى الإمام أحمد والترمذي وغيره، بسند صحيح قول النبي صلى الله عليه وسلم: ((لو أنكم توكلون على الله حق توكله لرزقكم كما يرزق الطير، تغدو خماصاً وتروح بطاناً))
ثالثا: صلة الرحم، قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ((من أحب أن يبسط له في رزقه ويُنْسَأ له في أثره، فليصل رحمه)) رواه البخاري. وفي رواية: ((من سره أن يُعظم الله رزقه وأن يمد في أجله فليصل رحمه)) رواه أحمد.
رابعا: إنفاق في سبيل الله، قال الله تعالى: وَمَا أَنفَقْتُمْ مّن شَىْء فَهُوَ يُخْلِفُهُ وَهُوَ خَيْرُ ٱلرَّازِقِينَ [سبأ:39]. ((أنفقْ يا بلال ولا تخشَ من ذي العرش إقلالاً)) صححه الألباني. روى مسلم في صحيحه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: يقول الله تعالى: ((يا ابن آدم أنفِقْ أُنفِقُ عليك)) الله أكبر ما أعظمه من ضمان بالرزق، أنفقْ أُنفقُ عليك.
خامساً: إحسان به ضعفاء وفقراء و یاری کردن آنها. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ((هل تنصرون وترزقون إلا بضعفائكم)) رواه البخاري. هرکس طلب طلب ززق از خدا دارد باید ضغفا را فراموش نکتد و از طریق کمک به آنها رزق الهی را بسوی خود جلب کند.
قال رسول الله(ص): ((أبغوني في ضعفائكم فإنما ترزقون وتنصرون بضعفائكم)) رواه النسائي وأبو داود والترمذي.
سادسا: سعی، کار و تلاش،{ لیس للانسان الا ماسعی}.وَمَن يُهَاجِرْ فِى سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِى ٱلأرْضِ مُرَاغَماً كَثِيراً وَسَعَةً [النساء:100].
اذکار رزق:
- هر روز بگویید70 مرتبه “استغفرالله” یا “استغفرالله و اتوبُ الیه”.
- در سحرگاه با طهارت با وضو دست بر آسمان بردارید و ده بار بگويد”يا باسِطْ” و بر روي خود بمالید.
- بعد از فجر صبح دست بر سينه گذارد وهفتاد مرتبه بگويد: “يا فتاح” .
- پس از نماز صبح 27 مرتبه “ان الله هوالرزاق ذالقوة المتین”.
- بعد از نماز صبح به عدد ابجد 211 مرتبه بگويید “يا منعم”.
- امام موسی کاظم(علیه‌السلام) فرمودند : بعد از نماز صبح تا طلوع آفتاب این ذکر را بگو:« سُبْحانَ اللهِ العَظیمِ وَبِحَمْدِهِ ، أَسْتَغْفِرُ اللهَ ، وَأَسْأَلُهُ مِنْ فَضْلِهِ ».
- در ساعت اول روز 308 مرتبه بگويید “يا رزاق” .
- گفتن ۲۷۰ مرتبه “يا كريم” در هر روز .
- هر روز 100 مرتبه ذكر “يا غني” خوانده شود.
- هر روز دستها رو به آسمان، 80 مرتبه “یا لطیف” بگویید.
- روز 111 مرتبه “یا عالی یا کافی” بگویید.
- هر روز دستها رو به آسمان، 100مرتبه “یا وهاب” بگویید.
- رسول خدا (ص ) فرمود: آن كه تهيدستى به وى فشار آورد “لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم” زياد بگويد.
- هر روز 3 مرتبه خواندن سوره توحید بعد سه صلوات بعد سه بار خواندن آیه {وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا} [الطلاق: 2- 3] بعد 3 صلوات.
- هر روز دو رکعت نماز پس از سلام صد مرتبه یا لطیف.
- پس از نماز صبح بدون صحبت، 10 مرتبه بخوانبد: «بسم الله الرحمن الرحيم يا قديم يا دائم يا حي يا قيوم يا فرد يا وتر يا واحد يا أحد يا صمد يا من لم يلد و لم يولد و لم يكن له كفواً أحد و صلي الله علي محمد و اله اجمعين برحمتك يا ارحم الراحمين». بعد سوره یسن را بخوانید.
- هر روز بعد از نماز صبح خواندن سوره انعام و 202 بار تکرار آیه “وَرَبُّکَ الْغَنِیُّ ذُو الرَّحْمَةِ إِن یَشَأْ یُذْهِبْکُمْ وَیَسْتَخْلِفْ مِن بَعْدِکُم مَّا یَشَاء کَمَآ أَنشَأَکُم مِّن ذُرِّیَّةِ قَوْمٍ آخَرِینَ.”(133).
- روزی 100 مرتبه خواندن سوره قدر.
- شبها خواندن 70 ناد علی.
- روزی 3 مرتبه خواندن سوره ق.
- هر روز خواندن سوره های ذاریات، طلاق، مزمل، انشراح و حشر.
- هرروز 3 بار خواندن آیه: اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِنْكَ وَارْزُقْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ(مائده،114).
- هر روز خواندن 120 مرتبه آیه امن یجیب امظر اذا دعا و یکشف السوء.
- هر روز خواندن آیت الکرسی.(1 تا 120 بار). آنرا بالای سر خانه و دفتر نصب کنید. بعد از هر نماز حداقل یکبار خوانده شود. در روایتی از امام باقر آمده است:” هر كس آیه الكرسی را بعد از هر نماز بخواند از فقر و بیچارگی در امان شود و رزق او وسعت یابد و خداوند به او از فضل خودش مال زیادی بخشد.”قبل از رفتن به بیرون و شب موقع خواب حتما خوانده شود. {اللّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلاَ يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَلاَ يَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ}(بقره،255).
- حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند : قسم به آن خدایی را که من را مبعوث فرموده هرکسی این دعا را همراه خود داشته باشد یا در دکان و یا در منزل خود گذارد فقر او به ثروت و وسعتِ رزق و روزی مبدل شود ( ان شاء الله ): “یا اللهُ یا رَبِّ یا حَیُّ یا قَیّوم یا ذَالجَلالِ وَ الاکرام اَسئَلُکَ بِاسمِکَ اَلعَظیم اَلاَعظَم اَن تَرزُقَنی رَزقاً حَلالاً طَیِّباً بِرَحمَتِکَ الواسِعَه « یا اَرحَمَ الرّاحِمِین »”
- دستوری از پیامبر بزرگوار اسلام صل الله علیه و اله و سلم اگر قرضی دارید و از پرداخت آن عاجز شدید این دعا را ورد خود قرار دهید بویژه بعد از هر نماز صد مرتبه بگوئید انشا الله موفق به ادای قرض خواهید شد.”اَللّـهـُـمَّ اَغـنِـنـی بـِـحـَلا لـِکَ عَنْ حـَرامـِکْ وَ بـِـفـَضـْـلـِکَ عَــمـَّـنْ سـِـواکْ”.
- براي غني شدن از نظر مادي براي هميشه اسم «علي» روي نگين انگشتري حك شود و همراه داشته باشد.
- هر روز صدقه بدهید.
دعا های پنجگانه طلب رزق:
اوّل:از معاوية بن عمّار نقل شده:از امام صادق عليه السّلام درخواست كردم تا براى رزق دعايى تعليم من فرمايد، آن حضرت اين دعا را به من آموخت،و من براى زياد شدن رزق،چيزى بهتر از اين نديدم.
“اَللّهُمَّ ارْزُقْنى مِنْ فَضْلِكَ الْواسِعِ الْحَلالِ الطَّيِّبِ رِزْقاً واسِعاً حَلالاً طَيِّباً بَلاغاً لِلدُّنْيا وَالاْخِرَةِ صَبّاً صَبّاً هَنيَّئاً مَري ئاً مِنْ غَيْرِ كَدٍّ وَلا مَنٍّ مِنْ اَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ اِلا سَعَةً مِنْ فَضْلِكَ الْواسِعِ فَاِنَّكَ قُلْتَ وَاسْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ فَمِنْ فَضْلِكَ اَسْئَلُ وَ مِنْ عَطِيَّتِكَ اَسْئَلُ وَ مِنْ يَدِكَ الْمَلاْ اَسْئَلُ .”
خداى نصيبم كن از فضل گستردهات،حلال پاكيزه روزى فراخ حلال پاكرساى براى دنيا و آخرت،ريزانريزان گوارا لذيذ بدون زحمت و بدون منّت از احدى از بندگانت،جز وسعتى از فضل واسعت،زيرا تو فرمودى:«از فضل خدا بخواهيد»پس از فضل تو مىخواهم،و از عطاى تو درخواست مىنمايم،و از دست پر تو مىطلبم.
دوم:از امام باقر عليه السّلام روايت شده: به زيد شحّام فرمود:براى درخواست روزى،در سجده نماز واجب بگو:
“يا خَيْرَ الْمَسْئُولينَ وَ يا خَيْرَ الْمُعْطينَ اُرْزُقْنى وَارْزُقْ عِيالى مِنْ فَضْلِكَ فَاِنَّكَ ذُوالْفَضْلِ الْعَظيمِ.”
اى بهترين درخواستشده، و اى بهترين عطا كننده،مرا و عيالم را از فضلت روزى بخش،به درستى كه تو صاحب فضل بزرگى هستى.
سوم:از ابو بصير نقل شده:از حاجت خود به حضرت امام صادق عليه السّلام شكايت كردم،و از آن جناب خواستم،براى رزق دعايى تعليم من كن،حضرت اين دعا را به من آموخت از زمانى كه آن را خواندم،ديگر محتاج نشدم،فرمود: در نماز شب در حال سجده بگو:
“يا خَيْرَ مَدْعُوٍّ وَ يا خَيْرَ مَسْئُولٍ وَ يا اَوْسَعَ مَنْ اَعْطى وَ يا خَيْرَ مُرْتَجىً اُرْزُقْنى وَ اَوسِعْ عَلَىَّ مِنْ رِزْقِكَ وَ سَبِّبْ لى رِزْقاً مِنْ قِبَلِكَ اِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْئٍ قَديرٌ.”
اى بهترين خواندهشده،و اى بهترين درخواستشده،و اى وسعتبخشترين كسىكه عطا كرد،و اى بهترين اميدشده،روزىام ده و بر من از روزىات وسعت ده،و سببسازى كن برايم روزى را از جانب خودت،به درستى كه تو بر هرچيز توانايى.
چهارم:روايت شده:رسول خدا صلى اللّه عليه و آله اين دعا را براى طلب روزى تعليم فرمود:
“يا رازِقَ الْمُقِلّينَ وَ يا راحِمَ الْمَساكينَ وَ يا وَلِىَّ الْمُؤْمِنينَ وَ يا ذَا الْقُوَّةِ الْمَتينَ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ اَهْلِ بَيْتِهِ وَارْزُقْنى وَ عافِنى وَ اكْفِنى ما اَهَمَّنى”
اى روزىدهنده نيازمندان،و اى رحم كننده بر مسكينان،و اى سرپرست مؤمنان،و اى صاحب نيروى استوار،بر محمّد و اهل بيتش درود فرست،روزىام ده،و سلامتى كاملم بخش،و مرا از آنچه به انديشهام برده كفايت كن.
پنجم:ابو بصير اين دعا را براى طلب روزى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده:و آن حضرت فرموده:اين دعالى على بن الحسين عليه السّلام است كه خدا را به آن مىخواند:
ا”َللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ حُسْنَ الْمَعيشَةِ مَعيشَةً اَتَقَوّى بِها عَلى جَميعِ حَوآئِجى وَ اَتَوَصَّلُ بِها فِى الْحَيوةِ اِلى آخِرَتى مِنْ غَيْرِ اَنْ تُتْرِفَنى فيها فَاَطْغى اَوْ تُقَتِّرَ بِها عَلَىَّ فَاَشْقى اَوْسِعْ عَلَىَّ مِنْ حَلالِ رِزْقِكَ وَ اَفْضِلْ عَلَىَّ مِنْ سَيْبِ فَضْلِكَ نِعْمَةً مِنْكَ سابِغَةً وَ عَطآءً غَيْرَ مَمْنُونٍ ثُمَّ لاتَشْغَلْنى عَنْ شُكْرِ نِعْمَتِكَ بِاِكْثارٍ مِنْها تُلْهينى بَهْجَتُهُ وَ تَفْتِنُنى زَهَراتُ زَهْوَتِهِ وَلا بِاِقْلالٍ عَلَىَّ مِنْها يَقْصُرُ بِعَمَلى كَدُّهُ وَ يَمْلاَُ صَدْرى هَمُّهُ اَعْطِنى مِنْ ذلِكَ يا اِلهى غِنىً عَنْ شِرارِ خَلْقِكَ وَ بَلاغاً اَنالُ بِهِ رِضْوانَكَ وَ اَعُوذُ بِكَ يا اِلهى مِنْ شَرِّ الدُّنْيا وَ شَرِّ ما فيها وَ لاتَجْعَلْ عَلَىَّ الدُّنْيا سِجْناً وَلافِراقَها عَلَىَّ حُزْناً اَخْرِجْنى مِنْ فِتْنَتِها مَرْضِيّاً عَنّى مَقْبُولاً فيها عَمَلى اِلى دارِ الْحَيَوانِ وَ مَساكِنِ الاَْخْيارِ،
خدايا نيكى معيشت را از تو مىخواهم،معيشتى كه به آن بر تمام خواستههايم نيرو گيرم،و به آن در زندگى به آخرتم برسم،بىآنكه در فراوانى نعمتم قرار دهى،تا طغيان كنم، يا به آن بر من تنگ گيرى تا بدبخت شوم،از روزى حلالت بر من فراخى ده،و بر من از ريزش فضلت، از نزد خود نعمت كامل و عطاى بىمنّت عنايت كن،و مرا به فراوانى آن،از شكر نعمتت غافل مكن،كه زيبايىاش سرگرمم سازد،و خوشرنگىهاى شگفتانگيزش دلم را بربايد،و نه با كمدادنش به من،كه از زحمت در به دستآوردنش،عملم براى خدا ضعيف گردد،و اندوهش سينهام را پر كند،اى معبود من،از معيشت آن اندازه به من عطا كن،كه بىنيازى از بندگان شرّيرت باشد،و رسانندهاى كه به وسيله آن به خشنودىات برسم،اى معبود من،از شرّ دنيا و آنچه در آن است به تو پناه مىآورم،دنيا را بر من زندان، و فراقش را بر من اندوه قرار مده،مرا از فتنههاى آن،درحالىكه از من راضى باشى،و عملم در آن پذيرفته باشد،به جانب خانه زندگى ابدى و خانههاى خوبان بيرون آور،
وَ اَبْدِلْنى بِالدُّنْيَا الْفانِيَةِ نَعيمَ الدّارِ الْباقِيَةِ اَللّهُمَّ اِنّى اَعُوذُ بِكَ مِنْ اَزْلِها وَ زِلْزالِها وَ مِنْ سَطَواتِ شَياطينِها وَ سَلاطينِها وَ نَكالِها وَ مِنْ بَغْىِ مَنْ بَغى عَلَىَّ فيها اَللّهُمَّ مَنْ كادَنى فَكِدْهُ وَ مَنْ اَرادَنى فَاَرِدْهُ وَ فُلَّ عَنّى حَدَّ مَنْ نَصَبَ لى حَدَّهُ وَاَطْفِءْ عَنّى نارَ مَنْ شَبَّ لى وَ قُودَهُ وَاكْفِنى مَكْرَ الْمَكَرَةِ وَ افْقَاْعَنّى عُيُونَ الْكَفَرَةِ وَاكْفِنى هَمَّ مَنْ اَدْخَلَ عَلَىَّ هَمَّهُ وَادْفَعْ عَنّى شَرَّ الْحَسَدَةِ وَاعْصِمْنى مِنْ ذلِكَ بِالسَّكينَةِ وَاَلْبِسْنى دِرْعَكَ الْحَصينَةَ وَاَحْيِنى فى سِتْرِكَ الْواقى وَ اَصْلِحْ لى حالى وَ صَدِّقْ قَوْلى بِفِعالى وَ بارِكْ لى فى اَهْلى وَ مالى .”
و دنياى فانى را برايم به نعمتخانه باقى تبديل كن،خدايا از سختى و لرزشهايش و از يورشهاى شياطين و سلاطين و از عذابش و تجاوز هركه در آن بر من تجاوز كند به تو پناه مىآورم. خدايا هركه عليه من نقشه كشيد،تو عليه او نقش بكش،و هركه نسبت به من قصد بد دارد،تو نسبت به و او قصد بد كن،و تيزى اسلحه كسىكه تيزى اسلحهاش را براى من قرار داد كند كن،و آتش كسىكه هيزمش را عليه من افروخته خاموش نما،و فريب فريبكاران را از من كفايت كن،و ديده كافران را از من كور كن،و اندوه كسىكه اندوهش را بر من دارو نموده كفايت كن،و شرّ حسودان را از من برطرف نما،و مرا از اينها با آرامش حفظ كن،و زره محكمت را به من بپوشان،و در پوشش نگهداريت زندهام بدار،و حالم را اصلاح كن،و گفتارم را به كردارم راست آر،و به من در خاندان و دارايىام بركت ده.