آکادمی مطالعات ایرانی لندن(LAIS)
دور چهارم نشست دینی مركز گفتگوی ادیان و تمدنها با كلیسای كاتولیك اتریش، با عنوان “دین، اخلاق و حقوق” در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد. در اين نشست آیت الله محمدعلی تسخیری؛ مشاور عالی مقام معظم رهبری، دكتر محمد باقرخرمشاد؛ رياست سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، حجت الاسلام والمسلمين رشاد؛ رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، دكتر محمدرضا دهشيري؛ معاون پژوهشي و آموزشي، دكتر عليمحمد حلمي؛ رئيس مركز گفتگوي اديان، دكتر عبدالحسين خسروپناه؛ رئيس انجمن حكمت و فلسفه، پروفسور علياصغر پور عزت، دكتر عباس گوهري و اسقف اعظم سيبوه سركيسيان، اسقف اعظم رمزي گرمو، اسقف اعظم ژان پل گوبيل، اسقف ايگناتسيو بديني از سوي جمهوري اسلامي ايران و آقايان پروفسور هامر؛ استاد دانشگاه وين، دكتر بوكس باوم؛ سفير اتريش در تهران، پروفسور مولر فانك؛ استاد دانشگاه وين، دكتر شوارتز؛ رئيس انستيتو ايران شناسي در آكادمي علوم اتريش از سوي جمهوري اتريش حضور داشتند.
مراسم افتتاحیه با سخنان دكتر حلمي؛ رييس مركز گفتگوي اديان و تمدن ها آغاز شد. وي ضمن خوشامدگويي به ميهمانان افزود نشست امروز در چهار (پَنل) ميزگرد خواهد بود كه دو تا در صبح و دو نشست ديگر در بعداز ظهر برگزار خواهد شد. مطمئناً با حضور شما انديشمندان گرامي و ارائه مقالات، نظرات و مباحثات سازنده شاهد دستآوردهاي مفيد و قابل توجهي خواهيم بود كه ميتواند جهت درك بهتر موضوعات و مفاهيم مورد نظر از ديدگاه اسلام و مسيحيت براي پيروان اين اديان الهي جهت دستيابي به فردايي بهتر براي بشريت در اعتلاي حق، و ارزشهاي الهي و در نتيجه نزديك شدن به صلح عادلانه جهاني و همزيستي مسالمتآميز و دوستانه همة پيروان اديان گامي مؤثر و اقدامي عملي محسوب گردد.
سپس دكتر محمدباقر خرمشاد؛ رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی که سخنران افتتاحیه این نشست دو روزه بود، برگزاری نشستی با محوریت “دین، اخلاق و حقوق” را در جهان امروز امری ارزشمند دانست و گفت: جهان امروز كه به جهان پست مدرن، پسا صنعتی و پست سكولار نیز شناخته میشود، یكی از خروجیهای آن، انواع رادیكالیسم از جمله رادیكالیسم سكولار و یا مذهبی است كه همه اینها نیاز به گفتگو میان عقلا و اندیشمندان جهان را دو صد چندان كرده است.
وی افزود جهان امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز به برنامهریزی برای غلبه بر جهل از طریق گفتگو است، ما امروز در جمهوری اسلامی ایران از اسلام هراسی، شیعه هراسی و ایران هراسی سخن میگوییم و در جهان نیز هراسهای دیگری وجود دارد؛ اگر این هراسها از بين نرود خشونت در پی خواهد داشت. خرمشاد تأكید كرد: امروز گفتگو یك انتخاب نیست، بلكه یك ضرورت است و اگر اجرا نشود تبعات سنگینی در پی خواهد داشت.
دكتر خرمشاد: اسلام نقشه راهي براي حيات اخروي است. اسلام ديني اخلاقي، ديني حقوقگرا و داراي نقطه نظرات دقيق در خصوص حقوق متقابل فرد و جامعه، حقوق متقابل زن و فرزند، حقوق متقابل همسران، حقوق متقابل استاد و دانشجو، حقوق متقابل انسان و محيط زيست و سلسله مباحثي از اين دست است. اخلاق در اسلام قابل فروكاستن به حقوق و قانون نيست. اخلاق فربهتر از حقوق و قانون است. اخلاق در اسلام معنويت فردي و اجتماعي ايجاد ميكند.
بوكس باوم سفیر اتریش در تهران نیز با بیان اینكه مركز گفتگوی ادیان اتریش از ۲۰ سال گذشته و همزمان با تأسیس مركز گفتگوی ادیان جمهوری اسلامی ایران، فعالیت خود را آغاز كرده و همچنان ادامه دارد، افزود: در اولین دور نشستهای این مركز كه با عنوان “صلح و بشریت” در اتریش برگزار شد، دكتر علی اكبر ولایتي؛وزیر خارجه وقت ایران حضور داشتند. آیت الله تسخیری نیز شركت كننده مستمر این نشستها بوده است.
وی همچنین خاطرنشان كرد: ما در سال جاری، در اتریش صدمین سالگرد به رسمیت شناخته شدن دین اسلام را جشن گرفتیم. امسال نیز صد و سیامین سالگرد آغاز روابط فرهنگی و علمی ایران و اتریش را جشن خواهیم گرفت؛ كه این مسئله بیانگر بیش از یك قرن روابط آكادمیك و فكری میان این دو كشور است.
پروفسور استفان هامر رییس هیأت اتریشی نیز طی سخنانی با اشاره به اینكه “ما میتوانیم بدون جریحه دار كردن احساسات، با یكدیگر بحث و گفتگو داشته باشیم” تأكید كرد: نباید در گفتگو بین ادیان و تمدنها صرفاً به تبادل نظر اكتفا شود، بلكه باید به یافتن راه حل هایی برای حل مشكلات جهان امروز منتهی گردد و موجب شود انسانها حتی ادیان خود را نیز بهتر بشناسند.
وی همچنین تأكید كرد: گفتگو نباید وابسته به قدرتهای سیاسی باشد، بلكه باید آكادمیك بوده تا زمینه ساز تفاهم در جوامع و میان فرهنگهای مختلف باشد. تنها در این شرایط است كه میتواند نقش مهمی در جوامع ایجاد كند. لذا در همین راستا انتشار مقالات این نشستها ضروری به نظر میرسد.
حجت الاسلام والمسلمين رشاد؛ رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي نیز ابتدا به مقوله دين پرداخته و گفت: از نظر مسلمانان دين يك دستگاه جامع معرفتي و ارشادي متشكل از گزارههاي بينشي و عقايد، منشي و اخلاق، كُنشي و رفتاري و دانشي و حقوقي است.
سپس در باب مقارنه و مقايسه حقوق و اخلاق گفت: براي مقارنه اخلاق و حقوق بايد اين دو را در محورهاي فلسفه اخلاق اسلامي و فلسفه فقه و حقوق اسلامي از نظر معرفتشناسي، روششناسي و بايستگي و جايگاه آنها در حيات جامعه بشري مورد بررسي قرار داد.
ايشان در ادامه: يگانگيها و ناهمسانيهاي حوزه حقوق و حوزه اخلاق را از جنبهها و جهات مختلف برشمردند. شايان ذكر است در پايان جلسه علمي انديشمندان ملسمان و مسيحي به پرسش و پاسخ پرداختند.