فلسفه، ایدئولوژی و دروغ

دکتر رضا داوری اردکانی در مقدمه کتاب «فلسفه، ایدئولوژی و دروغ» می نویسد: دروغ وجود آدمی را تباه می کند و آینده زندگی را به خطر می اندازد. در جهان همیشه دروغ بوده است، اما بنای جهان بر صدق و راستی استوار است. اگر صدق و صفا از میان برود و فراموش شود و دروغ، زبان و جان را به تسخیر درآورد، باید در انتظار فاجعه بود.

کلید واژگان: دروغ، فلسفه، ایدئولوژی، داوری اردکانی، سیاست، خشونت.

***

 کتاب فلسفه، ایدئولوژی و دروغ در تفسیر پایان محاوره کتاب «فلسفه، سیاست و خشونت» اثر دکتر داوری اردکانی نوشته شده است و به این جهت می توان آنرا مجلد دوم کتاب «فلسفه سیاست و خشونت» خواند.

دکتر رضا داوری اردکانی در پایان آن محاوره در پاسخ به این پرسش که فلسفه با یأس چه مناسبت دارد نوشته است: «یأس نه بلکه دروغ نگفتن به چشم و گوش و دل و جان».

رئیس فرهنگستان علوم در ابتدای مقدمه کتاب می نویسد: «این پاسخ که قدری متشابه و مبهم است به بحران اخلاق در زمان ما و انحطاطی که جهان را به خطر انداخته است باز می گردد. پس باید در توضیح آن سعی شود.»

نویسنده در بخشی از مقدمه مفصل کتاب آورده است: «این دفتر دو بخش دارد و هر یک از دو بخش شاید شرح و توضیح و تفصیل مطالب بخش دیگر باشد. من آنرا برای آنکه پژوهشی در راستگویی و دروغگویی باشد، ننوشته ام.» این یادداشتها با توجه به اینکه دروغ کاری بسیار عادی و شایع و همه جایی است و با این نگرانی که روابط آدمیان نمی تواند بر مبنای دروغ استوار شود، نوشته شده است و نویسنده تصریح می کند که: «مهم این است که از وخامت وضع بیگانگی و بی پناهی مردمان در جهان نیست انگار کنونی غافل نباشیم و دروغ و نفاق ناشی از این بیگانگی و بی پناهی و نیز گسیختگی پیوندها و پیمانها را ناچیز نینگاریم. شاید نتوان یک جهان بشری بدون دروغ ساخت اما همیشه و پیوسته در جهان پر از دروغ هم نمی توان به سر برد. اگر دروغ را نتوان به کلی از میان برداشت لااقل نباید بگذاریم که زشتی آن از یادها برود و امری عادی و مباح تلقی شود.»

داوری در پایان مقدمه کتاب توضیح می دهد: «لحن نوشته در بعضی جاها تلخ است، اما این تلخی در جنب تعظیم به صدق و صدیقان نباید چندان ناگوار باشد. من چشم خود را به روی خوبیها و زیباییها نبسته ام و نمی خواهم همه از زشتی و پلشتی بگویم اما وقتی به جای دیدن و گفتن خوبیها و زیباییها، زشتیها و بدیها را زیبایی و خوبی می خوانند از یادآوری این تحریف و دروغ خودداری نباید کرد. دروغ وجود آدمی را تباه می کند و آینده زندگی را به خطر می اندازد. در جهان همیشه دروغ بوده است، اما بنای جهان بر صدق و راستی استوار است. اگر صدق و صفا از میان برود و فراموش شود و دروغ زبان را و جان را به تسخیر درآورد، باید در انتظار فاجعه بود.»

کتاب حاضر مشتمل بر ۲ بخش با عناوین: «ملاحظاتی درباره راستی و راستگویی» و «زبان، خاموشی و دروغ» است. بخش اول ۱۰ فصل و بخش دوم ۷ فصل دارد. عناوین ۱۷ فصل کتاب عبارتند از:

–    دروغ چیست؟

–    دروغ و مصلحت و حقیقت

–    جایگاه دروغ در زبان

–    راستی و آزادی در سخن

–    گوینده سخن و قصد او

–    دروغ و مصلحت

–    فاش گویی و فضیلت آزادی

–    سیاست و دروغ

–    دروغ در تبلیغات و تاریخ نویسی

–    مروری دوباره در ا نواع دروغ و صور دروغگویی (دروغ سازمان یافته)

و اما بخش دوم:

– دروغ در شعر و صدق در زبان اهل معرفت

– راستی و مرگ

– دروغ در عصر اطلاعات و وضع توسعه نیافتگی

– دروغ سیاستمدار و دروغ دانشمند در سیاست و جامعه

– دروغ در زبان غالب و در سخن قدرت

– شعر، افشاگر جهان دروغ

– اخلاق در ذیل سیاست

در پایان کتاب فهرست اعلام و فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات خاص آمده است.

کتاب «فلسفه، ایدئولوژی و دروغ» در  شهریور سال ۱۳۹۲ در ۲۸۲ صفحه و به شمارگان ۱۱۰۰ نسخه توسط انتشارات سخن منتشر شده است.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.